Yağmurlu bir günün ardından yollarda çukurlar çoğalır. Araç bir çukura girer; lastik patlar, jant eğilir, bazen alt takım ya da karter zarar görür. Sigortalı kaskosuna başvurur, eksper gelir, onarım yapılır, ödeme yapılır ve dosya kapanır.
Ben bu dosyalara bakarken hep aynı soruyu sorarım: Bu hasarın gerçek sorumlusu kim?
Çukurun da bir sahibi var
Yolun bakımı bir idarenin görevidir. Çukur zamanında onarılmamış ya da işaretlenmemişse, ortada idarenin hizmet kusuru olabilir. Kaskosu olmayan sürücü bu durumda doğrudan sorumlu idareye başvurabilir; sonuç alamazsa idari yargı yolu açıktır.
Kasko ödediğinde ise bu hak sigortacıya geçer. Sigortacı, ödediği tutar kadar sigortalısının yerine geçer ve sorumlu tarafa rücu edebilir. Yani çukur dosyası, aslında bir rücu dosyası olabilir.
Peki bu yol ne sıklıkla kullanılıyor? Benim gözlemim, çoğu zaman hiç düşünülmediği yönünde. Dosya "tek taraflı kaza" diye açılır, öyle kapanır.
Rücunun delili sonradan toplanamaz
İdareye karşı haklı olmak için, hasarın gerçekten o çukurdan kaynaklandığını ve çukurun bir bakım eksikliği olduğunu göstermek gerekir. Bunun delili ise ancak ilk gün toplanabilir. Bir hafta sonra çukur kapatılmış, yol asfaltlanmış olabilir. O zaman elde yalnızca sigortalının anlattıkları kalır.
Bu yüzden çukur dosyasında ilk gün şunlar dosyaya girmelidir:
Çukurun yakından fotoğrafı ve mümkünse derinliğini gösteren bir ölçü.
Çukurun yoldaki yerini, şeridi ve çevresindeki işaretleri gösteren uzak çekimler.
Kesin adres ya da konum, tarih ve saat.
Uyarı levhası, şerit ya da işaretleme olup olmadığı.
Varsa tanıkların iletişim bilgileri.
Ustanın ya da eksperin, hasarın darbeyle oluştuğunu belirten değerlendirmesi.
Bunların hiçbiri zor değil. Ama dosya açılırken istenmezse, kimse sonradan geri dönüp toplamaz.
Üç gözün işi
Bu konu, eğitimlerimin merkezindeki "üç göz" yaklaşımının tam ortasında duruyor.
Sigortacı, dosyayı açarken bunun bir rücu dosyası olabileceğini görmeli ve sigortalıdan doğru bilgiyi istemelidir.
Eksper, yalnızca hasarı değil, hasarın nedenini de dosyaya yazmalıdır. Darbe mi, aşınma mı, bakım eksikliği mi; bu ayrım hem kasko kararını hem rücuyu belirler.
Servis ise sökülen parçayı ve hasarın izini, gerekirse gösterebilecek şekilde kayda geçirmelidir.
Kaçırılan rücu, görünmeyen bir kayıptır
Ödenen bir hasarı sorumlu tarafa yansıtmamak, dosyada hiçbir hata gibi görünmez. Ödeme doğrudur, onarım doğrudur, sigortalı memnundur. Ama geri alınabilecek bir tutar, hiç istenmeden kapanmış olur. Bunun adı hasar sızıntısıdır.
Çukur dosyası küçük bir dosyadır. Ama küçük dosyalar sık tekrarlanır. Hangi dosyada rücu ihtimali olduğunu dosyanın ilk gününde görmek ve delili o gün toplamak bir alışkanlıktır. O da eğitimin işi.
#Kasko #Rücu #HasarSızıntısı #HasarYönetimi #OtoHasar #Sigorta #Eğitim